Forklift Nedir? Forklift Nasıl Çalışır

Forklift Nedir?Hangi Alanlarda

Kullanılır?

Forklift, insan gücünün taşıyamayacağı büyüklükte ağırlıklara sahip nesnelerin, depo, liman, antrepo, fabrika gibi alanlarda, önündeki kaldıraç ile kaldırıp istiflemek üzere tasarlanan iş makinasıdır.

İlk olarak 1800’lü yıllarda kullanılmaya başlayan kendisi küçük ama mahareti büyük olan bu iş makinaları, her geçen gün hayatımızda daha çok yer almaya başlamıştır. Kelime manasına baktığımızda forklift, çatallı istifleyici anlamına gelmektedir. İnsanların taşımasının mümkün olmadığı yükleri kaldırma, taşıma ve istifleme gibi özellikte tasarlanmıştırlar. Taşıma kapasitesine göre değişiklik göstermekte olup, bu kapasite oranı 0,5 ton ile 40 ton arasında farklılık göstermektedir.

forklift

Piyasaya sürüldüğü 1800 lü yıllardan günümüze kadar olan süreçte özellikle 1. Dünya savası sonrası özellikleri bakımından daha da geliştirilmiş olup, o dönemde zincir yardımı ile çalışmaktaydılar. Teknolojinin gelişmesi ile birlikte 1917 yılında sürücü forklift , 1923 yılında ise asansörlü forkliftler hayatımıza girdi. İlerleyen yıllarda manevra kabiliyeti yüksek daha kullanışlı forkliftler ile sanayi sektöründe daha aktif kullanılmaya başlandı. Günümüzde hala AR-GE çalışmaları ile forklift özellikleri her geçen gün yenilenerek karşımıza çıkmaktadır.

Forkliftler yaptığı iş ile büyük görevleri yerine getirmede kullanırken dikkat edilmesi gereken kurallar göz ardı edilmemelidir. Operatör tarafından gerekli önlemler alınarak kullanıldığında, iş gücünü hafifleten kurtarıcı makinalar olarak hayatı kolaylaştırmaktadırlar.

Forklift Bileşenleri

Forklift; çeşitli bileşenlerden oluşmaktadır. Forkliftlerin verimli bir şekilde çalışabilmesi için, güç kaynağı ve kendi ağırlığının, kaldırabileceği maksimum kapasiteye zıt yönlü olması gerekmektedir.

1-Forklift Kasası

Forklift kasası, makinenin tabanını oluşturan en önemli bileşenidir. Tekerlekler, karşı ağırlık gibi en önemli parçalar, doğrudan forklift kasasına bağlanır.

2-Karşı Ağırlık

Karşı Ağırlık, forkliftin arka kısmına bağlı bir dökme demir ağırlığıdır. Karşı ağırlığın amacı, kaldırılan yükü dengelemektir. Elektrikli Forkliftte karşı ağırlık, kurşun asit bataryaya sabitlenir.

3-Güç Kaynağı

Forkliftleri iki çeşit güç kaynağı ile çalışmaktadırlar. Bunlardan ilki; içten yanmalı motorlu olan, LPG, dizel vb. yakıtlar ile çalışmaktadırlar. Bu çalışma yöntemine sahip dizel forkliftler ve LPG’li forkliftler, çoğunlukla açık alan çalışmalarında kullanılmaktadırlar. İkinci güç kaynağı yöntemi ise; elektrikli forkliftlerdir. Bu forkliftler akü aracılığı ile güç almaktadırlar. Çoğunlukla iç mekan çalışmalarında kullanılmaktadırlar.

4-Taşıyıcı Alt Takım

Taşıyıcı alt takım forkliftte temel görevi görür. Taşıyıcı alt takım direk raylara sabitlenir, böylece yukarı ve aşağı doğru kolayca hareket ettirilebilir.

5-Doğrudan

Direk, yükleri kaldırıp aşağı doğru iten dikey bir parçadır. Direk bileşeni, yatay kontrol sağlayan “Kilitleme Raylarından” oluşur.

Forklift Nasıl Çalışır ?

Forkliftler üç temel bileşene gücün ulaştırılması ile çalışmaktadırlar.

1-Kaldırma Mekanizması: Hidrolik Silindirler

Kaldırma kolu forkliftin tabanındaki bir elektrikli hava pompasına bağlanmıştır. Tutamağa basıldıktan sonra, dışarıdaki havayı bir filtreden çeken ve onu hidrolik silindirlere ulaşan bir boruya iten hava pompasını tetikler.

Bir hidrolik silindir, bir ucunda kapalı bir esnek yağlanmış pistonla birbirine kapatılmış içi boş bir borudan oluşur. Gazlar silindirin tabanından içeri girerek gazların dışarı sızmadan girmesine izin verir.

Silindirdeki gaz hacmi, içindeki basıncı artırır. Piston kafasının bölgesine uygulanan basınç, yukarıya doğru bir kuvvet üretir. Bu kuvvet, pistonun yukarı çıkmasına, gazın hacminin artmasına ve basıncın en aza indirilmesine neden olur. Forklift yüksekliğinde fiziksel denge oluşturur ve Gaz ve Forkliftin Yükünden eşdeğer bir kuvvet oluşturur.

  • Yükü Yükseltmek İçin

Operatör, kolu ileriye doğru iter ve forkliftin silindirlere fazla hava pompalamasını bildirir.

  • Yükü indirmek için

Operatör, silindiri gazları boşaltmak için özel bir valfi işaret eden kolu geriye doğru çeker.

2-Kaldırma Mekanizması: Makaralı Zincir Kasnağı

Hidrolik pistonlar “direk” olarak bilinen iki ana dikey yapıya bağlanır. Yükü taşımak için kullanılan çatallar, dayanağın direğin üst kısmında bir dişli oluşturduğu bir çift makaralı zincir kasnağı ile forkliftin ana gövdesine bağlanır.

Bu nedenle, hidrolik pistonlar direkleri yukarı doğru ittiğinde, direkler üzerindeki dişliler makara zincirlerine doğru bastırılır. Bu, zincirin bir tarafının forkliftin taşınmaz iskeletine sabitlenmesi ve direklerin yukarı doğru hareket edebilmesinin tek yolunun, dişliler saat yönünde dönmesi ve çatalların üst tarafını çekmesidir.

Bu mekanizmanın önemi, çatalların silindirlerin ulaşamayacağı uzaklığa gitmesidir. Silindir zincir kasnakları için kullanılmazsa, forkliftler yükü eşdeğer bir yüksekliğe kaldırmak için çok daha uzun silindirler gerektirir.

3-Kontrol edin

Forkliftler iki kontrol setine sahiptir: Biri Direksiyon ve diğer kaldırma için.

Direksiyon Kontrolü

Direksiyon kontrolü, bir golf arabası ile benzer şekilde çalışır, hızlanma pedalı, direksiyon, fren, geri vites ve ileri vites. Forkliftler arka tekerlek direksiyonunu kullanır. Direksiyon simidini açtığınızda, arka akstaki tekerlek ileri geri dönmeye başlar. Bu, operatörün bir kargoyu taşırken daha fazla dönme ve hassasiyet derecesi almasını sağlamak için tasarlanmıştır.

Kaldırma Kontrolü

Kaldırma Kontrolü, iki kolu içerir: Biri, Yükü Geri ve İleriye Eğmek için Yukarı-Aşağı ve Diğerleri Kaldırmak içindir.

Kaldırma Kontrolü, yukarıda açıklanan kaldırma mekanizması ile aynı görevi görür. Devirme Mekanizması biraz farklıdır. Direklerin tabanına bağlı iki çift ek hidrolik silindir vardır.

  • Eğim Kolu ileriye doğru hareket ettirildiğinde, hava odayı otomatik olarak doldurur. Basınçtaki yükselme, pistonun kafasını itmek ve direklerin aracın vücudundan uzaklaşmasına izin vermek için yeterlidir.
  • Tilt Kolu geri hareket ettirildikten sonra, hava yavaşça silindire geçer ve direğe bağlı silindirlerin diğer parçalarına pompalanır. Pistonlar öne doğru itildiğinde, direkler araca geri itilir.

Forkliftler En Çok Kullanıldığı

Endüstriler

İnşaatlar

Endüstriyel Forkliftler, inşaat alanlarındaki çok faydalı ekipman olarak hizmet vermektedir, zira zorlu arazi üzerinde yüksek binalarda ağır yapı malzemelerini taşımak için kullanılabilir. Bir kaldırma asansörünün ve bir taşıma aracının işlevlerini birleştirir ve verimli hale getirir. Forkliftler, nakliye kamyonundan tuğla, inşaat malzemeleri ve çelik kirişleri boşaltabilir ve bunları iş sahasına taşıyabilir.

Depolama

Forkliftlerin en yaygın kullanım alanı depolardır. Forkliftler ağırlıklı olarak kamyonların yüklenmesi ve boşaltılması ve malların taşınması, istiflenmesi için kullanılır. Ağır işler için yüksek tonajlı forkliftlerden,  yaya kumandalı istifleyicilere kadar geniş bir forklift yelpazesi mevcuttur.

Forkliftler, genel depolama hizmetleri için bir tonluk kapasiteden, konteyner taşımaları için 50 ton kapasiteye kadar, değişen ihtiyaçlara göre çeşitli ebat ve tonajlarda üretilmektedirler.

Geri Dönüşüm

Forkliftler, geri dönüşüm kamyonlarının veya konteynırlarının boşaltılması ve içeriklerinin ayrıştırılması için geri dönüşüm operasyonlarında da kullanılır. Forkliftler, düz kamyonları, traktör römorklarını, asansörleri ve demiryolu araçlarını verimli bir şekilde yükleyebilir ve boşaltabilir. Çatal ekleri, çatalları kayabilen lastikler gibi malzemelerin taşınmasında kullanılabilir.

ÖNEMLİ BİLGİ : Yükleme / boşaltma işlemini başlatmadan önce, çalışma alanı iyi hazırlanmış olmalıdır. Aracın freni kurulmalıdır. Forkliftin devrilmesini önlemek için traktöre bağlı olmayan yarı römorku destekleyen sabit krikolar monte edilmelidir. Aracın giriş kapısının yüksekliğinin forkliftin yüksekliğini en az 5 cm kadar temizlediğinden emin olun. Ayrıca, rıhtımların yanı sıra rıhtım plakalarının tıkanıklıklarının olmadığından ve tamamen kuru olduğundan emin olun. Yük olmadan seyahat ederken çatallar aşağıya bakılmalı ve bir yük ile seyahat ederken yukarı kaldırılmalıdır.

Limanlar

Forklift kamyonları, günümüzde ağır konteynerler, dökme konteynırları dağıtım kamyonlarından liman depolama bölgelerine ve daha sonra gemilere taşımak için kullanılıyor. Tahliyenin ardından, ahşap ve çelik sevkiyatlarını taşımak için kullanılır.

Kaynak –  Wikipedia , özgür ansiklopedi

Herkes Forklift Kullanabilir Mi?

Forklift kullanmak için öncelikle forklift ehliyetine sahip olmak gerekmektedir. Operatörlük belgesi olanlar kolaylıkla ve yasal olarak bu aracı kullanabilmektedirler. Operatör belgesi alabilmek için öncelikle bu belge için eğitim veren firmalar ile irtibata geçmek ve başvuru yapmak gerekmektedir. Operatör belgesi olmayan kişilerin forklift kullanması kanunen yasaktır ve cezaya tabi tutulmaktadır.

18 yaşını doldurmuş ve herhangi bir fiziksel ve ruhsal sağlık sorunu olmayan kişiler forklift belgesi alabilmektedirler. G sınıfı ehliyet veren firmalar ve Milli Eğitim Bakanlığı aracılığı ile bu belgeyi vermeye yetki verilmiş kurumlar tarafından forklift operatör belgesi verilmektedir. Operatör belgesi ve forklift ehliyetinin aynı anda alınmak istenmesi halinde a, G sınıfı ehliyet olarak trafik tescil işlemi yapılmaktadır.

Forklift Çeşitleri

Forkliftler kullanım amaçlarına göre farklı gruplara ayrılmaktadır. Bu gruplar ise genelde forkliftin yakıtı ile belirlenmektedir.

Enerji kullanımlarına göre forklift türleri 3 gruba ayrılır:

Aktarma organı çeşitlerine göre incelendiğinde ise iki grup karşımıza çıkmaktadır.

  • Hidrolik tork konvertörlü forkliftler
  • Dişli şanzımanlı debriyaj baskılı forkliftler

Elektrikli Forkliftler

Üstün özellikleri ve hava kirletmiyor olmaları nedeni ile özellikle depolar için çok fazla tercih edilen forklift modelleridir. Akü yardımı ile çalışan bu modeller uzun süreli kullanımda idealdirler. Özellikle yedek akü ile kullanıldığında çift vardiyalı işyerlerinde verimli çalışma olanağı sağlamaktadırlar. Egzoz sorunu olmadığından kapalı alanlarda çok tercih edilmektedirler.

Dizel Forkliftler

Taşıma kapasitesi yüksek olan ve dünyaca kabul görmüş motor seçenekleri ile güçlü performans sergilemektedirler. Düşük yakıt sistemi ile optimum görüş açısı sunarlar. Özellikle yüksek yoğunluktaki operasyonlarda tercih edilirler. Titreşimi azaltan süspansiyon, geniş operatör alanı ile daha az yorucu iş deneyimi sağlamaktadır.

Lpg ‘li Forkliftler

LPG’li forkliftler de yakıt konusunda sağladıkları avantajlar ile çok fazla tercih edilmektedirler. Genel olarak açık alanlarda ve havalandırması uygun olan kapalı alanlarda kullanılmaktadırlar. 7 metre yüksekliğe kadar kaldırma özelliğine sahiptirler. Maksimum 15 tona kadar yük kapasitesine sahiptirler.

Forklift Bakımı ve Servisi

Tüm araçlarda olduğu gibi forkliftlerde de bakıma ihtiyaç vardır. Belli sürelerde bakıma girmeleri, daha verimli kullanılmaları açısından önemlidir. Sağlıklı ve uzun ömürlü kullanım sağlamaları, ilerleyen zamanlarda arızaya neden olabilecek ufak aksaklıkların giderilmesi ve performans düşüklüklerinin giderilmesi için düzenli bakım gerekmektedir. Bunun için profesyonel ve güvenilir bir forklift servisi hizmeti almanız gerekiyor.

Forkliftlerde günlük, haftalık ve aylık olarak bakım yapılır. Bunun yanında 3 ayda bir ya da belli bir kilometrenin ya da saatin sonrasında periyodik bakım yapılması tavsiye edilmektedir.

Bakım esnasında uygulanan işlemleri sıralayacak olursak:

  • Forklift motorunun yağ seviyesi kontrol edilir.
  • V kayışının aşınma miktarı, kenarlarının yıpranma derecesi, çatlak olup olmadığı ve yağlanma seviyesi kontrol edilir
  • Deposunda yakıt olup olmadığı kontrol edilir
  • Soğutma sistemindeki su miktarı kontrol edilir
  • Hava filtresi temizlenir
  • Yakıt sızıntısı olup olmadığı kontrol edilir
  • Motor bantları ve kulağının sıkılık kontrolü yapılır

Bunların dışında aylık ve 3 aylık olarak daha kapsamlı olarak yapılan bakımlar vardır. Bu kontrollere mazot yağ filtrelerinin temizliği, supap ayarlarının kontrolü, radyatör temizliği, radyatörde çatlak ya da su sızıntısı olup olmaması, direksiyon sistemi kontrolü, kaldırma sistemi kontrolü motor bağlantılarının kontrol edilmesi gibi pek çok işlem uygulanmaktadır.

Forklifler Ne Zaman Yenilenmelidir?

Belli bir süre kullanıldıktan sonra bakımları yapılıyor olsa dahi eski performansında çalışmayan forkliftlerin yaşamı ve kullanım ömrü kısalmaktadır. Periyodik bakımları yapılan forkliftler yapılmayanlara nazaran daha uzun ömürlü kullanım sağlamaktadır. Tüm önlemlere rağmen forkliftlerin yenilenmesi gereken durumlar vardır. Bu durumları inceleyecek olursak:

Forklift yakıt tüketimi bütçenizi sarsacak derecede artmaya başladıysa, araçta ciddi maliyet ortaya çıkabilir. Kabarık gelen faturaların önüne geçmek için yeni bir forklift alınmalıdır. Bu konuda içten yanmalı ya da elektrikli forkliftler daha tasarruflu kullanım sağlayacaktır. Eğer hâlihazırda alma imkânına sahip değilseniz, forklift kiralama ile fatura fiyatlarınızdan daha uyguna maliyetle sorunu çözebilirsiniz.

Bakımların periyodik olarak yapılmasına rağmen, sürekli arıza çıkarıyor olması ve mecburi hale gelmesi söz konusu ise forkliftin değiştirilmesi için işaret olabilir. Süregelen arızalar sonrası forklift verimliliğini kaybeder ve zaman kaybına neden olur. Sürekli onarım gerektiren ve buna rağmen düzen tutmayan forkliftler maliyet bakımından da bütçenizi zorlaması nedeni ile değiştirilmesi gerekmektedir.

Zamanla artan iş gücü nedeni ile iş sahasında operasyonların büyümesi ve iş sahasının genişlemesi sonucu yeni forklift ihtiyacı doğabilir. Yüklerin artması ve kapasitenin aşılması durumunda daha büyük kapasitesi olan forklift ile değiştirilmesi gerekir. Depo ya da iş sahasında forkliftin güvenle hareket edebilmesi adına en uygun model seçilmelidir. Kapasitenin artması halinde iş gücünün de artması ile aşırı yüklenen forklift saha çalışanları, forklift operatörü ve forklift için tehdit unsurudur. Can güvenliği için iş sahasına uygun özellikle yeni forklift kullanmak gerekmektedir.

Forklift Kiralama

İşletmelerin en sıklıkla ihtiyaç duyduğu forkliftler malzemelerin indirilip bindirilmesi ve sevkiyat sürecinde oldukça önemli iş makinaları olarak tercih edilmektedirler. Oldukça geniş kullanım alanına sahip olan bu araçlar, özellikle sanayi ve depolama alanlarında tercih edilmektedirler. Her zaman ihtiyaç duyulduğu gibi zaman zaman da kullanıma gerek duyulabilmektedir. Sadece bir tırın yüklenmesi ya da boşaltılması gibi durumlarda gerekli olduğunda, kiralık forklift tercih edilmektedir.

Kiralık forklift kullanımı oldukça yayığın olup, belli sürelerde ihtiyaç dahilinde tercih edilmektedir.

Forklift Fiyatları

İhtiyaç dahilinde kiralık ya da satılık forklift için piyasa araştırması yapanlar için birkaç önemli bilgi verecek olursak, bu konuda bazı kriterlerin göz önünde bulundurulduğunu söylememiz gerekir. Forklift fiyatları, tercih edilecek forkliftin markası, kapasitesi, ve çalışma sistemine göre değişmektedir. Eğer forklift kiralamayı düşünüyorsanız, kiralama sürecinin uzaması halinde fiyatlar daha ekonomik olmaktadır. En güncel ve doğru fiyat aralığını öğrenmek için, fokrlift fiyatlarını merak ediyorsanız bizimle iletişime geçerek, tüm detayları görüşebilir ve net bilgi alabilirsiniz.